Christa

Rys.: Marek "Ashika" Ostapkowicz
Janusz Christa, jeden z największych polskich twórców komiksu (a może największy), zmarł 15 listopada 2008 r. Zdążył narysować 4.700 komiksowych pasków, 700 plansz i olbrzymią ilość ilustracji. Wydał około 40 albumów komiksowych w łącznym nakładzie 10 milionów egzemplarzy. Przeżył 74 lata, dorobiwszy się mieszkania w Sopocie, samochodu, medalu Zasłużony Kulturze "Gloria Artis" i niezliczonej rzeszy wielbicieli. Stworzone przez niego serie komiksowe "Kajko i Kokosz" oraz "Kajtek i Koko" od pokoleń cieszą się mianem kultowych, a ich bohaterowie znani są chyba wszystkim Polakom.

Christa urodził się 19 lipca 1934 w Wilnie, wówczas jeszcze polskim mieście na kresach wschodnich. W 1939 Wilno znalazło się pod okupacją radziecką, a w 1941 - niemiecką. Ojciec i dwaj starsi bracia małego Janusza wstąpili do Wileńskiego Okręgu AK. Po ponownym wkroczeniu Rosjan do Wilna, cała rodzina - choć osobno - wyruszyła do Polski, by przez radzieckie więzienia i poniemieckie obozy, leśne bazy żołnierzy wyklętych (bracia walczyli w oddziale Łupaszki) i koszary Ludowego Wojska Polskiego, trafić w końcu do Sopotu. Tu Janusz poszedł do szkoły i wstąpił do harcerstwa. Nigdy nie zdobył formalnego wykształcenia plastycznego. Pracę rozpoczął zaraz po małej maturze, którą zrobił w szkole handlowej. Początkowo imał się rozmaitych zajęć: był magazynierem, "normowszczykiem" i jazzowym perkusistą.

Jako rysownik zadebiutował w roku 1956 na łamach miesięcznika "Jazz". Przez następne dwa lata miotał się od gazety do gazety, publikując gdzie się dało komiksy o dzieciach, milicjantach, kowbojach, a nawet o Tarzanie. Chałturnicza tułaczka dobiegła końca 15 września 1958, wraz z pierwszym paskiem o Kajtku-Majtku. Rozpoczęty w ten sposób cykl "Kajtek i Koko", a później "Kajko i Kokosz" zagościł w "Wieczorze Wybrzeża" na całe 17 lat, ukazując się dzień w dzień, za wyjątkiem niedziel. W międzyczasie rysownik eksternistycznie zdał dużą maturę w Technikum Ekonomicznym dla Pracujących. Współpracę z gdańską popołudniówką Christa przerwał w roku 1975, by wraz ze swoimi bohaterami przejść do "Świata Młodych", a wkrótce potem do magazynu "Relax". Przyniosło mu to ogólnopolską sławę, porównywalną jedynie z popularnością Papcia Chmiela. Niestety, w wieku zaledwie 55 lat Christa niespodziewanie zakończył karierę albumem "Mirmił w opałach", który okazał się pożegnaniem nie tylko z PRL-em, ale i z parą jego sztandarowych bohaterów. Potem tworzył już niewiele, głównie do szuflady.

Janusz Christa był nie tylko wybitnym twórcą, ale i niezrównanym gawędziarzem. Niestety nigdy nie dowiemy się, czy zabawne anegdoty, którymi chętnie okraszał wywiady (niby wciąż te same, ale nigdy nie takie same) były częścią jego życia, czy też jeszcze jednym komiksem, tym razem bez rysunków.

KAJTEK I KOKOKAJKO I KOKOSZ

PRZEBIEG PRACY TWÓRCZEJ

W poniższej tabeli zebraliśmy wszystkie komiksy oraz najważniejsze ilustracje Janusza Christy i uporządkowaliśmy je w takiej kolejności, w jakiej powstawały. Mamy nadzieję, że to zestawienie ułatwi poruszanie się po kolejnych etapach kariery rysownika. Bardziej szczegółowe informacje znajdują się w dziale "Bibliografia", a najpopularniejsze publikacje w dziale "Okładki".

 
1956
 
GŁÓWNY NURT OKOLICE PERYFERIA
  "Jazz" - humor  
 
1957
 
Kuku Ryku Kichaś Opowieść o Armstrongu
 
   
 
1958
 
   
Jack O'Key   Skarby starego zamczyska
Latający Holender   Korak - syn Tarzana
 
1959
 
Prof. Kosmosik i Marsjanie    
  Przygoda w Gibraltarze
Czarny Rycerz   Żeglarskie dzieje
 
1960
 
Utracony skarb Jak Ib odkryła nowy ląd
Kajtek i Franek  
Marynarskie brody Wesołych świąt
 
1961
 
Poszukiwany Zyg-Zak Detektyw trop Ludzie i statki
Dni Gdańska Na morze "Tygodnik Morski" - humor
Kajtek i Koko wśród piratów Jubiler - reklama
 
1962
 
Wiosenne porady  
   
Arktyczna wyprawa Rodzaje śniegowych płatków  
 
1963
 
W krainie baśni    
   
   
 
1964
 
   
Na tropach pitekantropa Przyśmiewki o nałogach  
   
 
1965
 
   
Kajtek i Koko na wakacjach    
Przemytniczy szlak    
 
1966
 
   
Szlakiem białego wilka    
   
 
1967
 
Jubielusz "Wieczoru Wybrzeża"  
   
Zwariowana wyspa    
 
1968
 
Londyński kryminał    
Kajtek i Koko w kosmosie    
   
 
1969
 
   
   
   
 
1970
 
   
   
   
 
1971
 
   
   
Hair po polsku  
 
1972
 
   
Złoty puchar    
Okiem i piórkiem satyryka  
 
1973
 
   
Szranki i konkury    
   
 
1974
 
   
Woje Mirmiła 2+ szwagier  
  Kalafit
 
1975
 
  "Morze" - ilustracje
  Pasowanie
Szkoła latania  
 
1976
 
   
Wielki turniej  
  Zaginiona załoga Bajki dla dorosłych
 
1977
 
Na wczasach Pan Paparura i pies Aj
Zamach na Milusia Dżdżownica
Palacze
 
1978
 
Coś z ryb Łabędź
  Tajemniczy rejs  
   
 
1979
 
Wynalazek profesora 100-krotka Kurs na półwysep Jork  
Urodziny Milusia, Łaźnia,
Koncert Kaprala, Niespodzianka
 
 
 
1980
 
   
   
Skarby Mirmiła  
 
1981
 
   
Cudowny lek    
     
 
1982
 
     
Festiwal czarownic    
     
 
1983
 
Dzień Śmiechały    
  O dwóch takich co ukradli księżyc  
  Plan lekcji  
 
1984
 
Srebrny denar Wilk, koza i koźlęta  
     
  O Piaście i Popielu  
 
1985
 
     
  O Kasi co gąski zgubiła  
     
 
1986
 
  O straszliwym smoku…  
     
Kalendarz 1987    
 
1987
 
     
W krainie borostworów    
Kalendarz 1988 Kajko i Kokosz - puzzle  
 
1988
 
   
   
   
 
1989
 
Zamach na Milusia - Wyd. rozsz.  
Okładki i uzupełnienia albumów Wakacje, Shanty - puzzle  
 
 
1990
 
Mirmił w opałach    
Film animowany - postacie Kajko i Kokosz - puzzle  
Okładki i uzupełnienia albumów  
 
1991
 
 
   
   
 
1992
 
W kosmosie - puzzle  
   
   
 
1993
 
Okładki albumów    
  Polbida  
     
 
1994
 
Gra komputerowa - tła    
  Tryumf pana Kleksa - postacie  
  Wodzisław - postacie  

OBJAŚNIENIA:
Seria
"Kajtek i Koko"
Seria
"Kajko i Kokosz"
Seria
"Gucek i Roch"
Komiksowe programy teatralne Pozostałe prace
humorystyczne
Pozostałe prace
realistyczne
Kursywa - pozycja wydana w późniejszym terminie